Wie zich digitaal legitimeert, of dat nu is om een bankrekening te openen, door de paspoortpoort op Schiphol te lopen of straks om toegang te krijgen tot een voetbalstadion, krijgt te maken met een echtheidscontrole van het identiteitsdocument. Een belangrijk onderdeel daarvan is het uitlezen van de NFC-chip in het paspoort, de identiteitskaart of het rijbewijs. Omdat hierover vragen leven, leggen we uit wat die controle inhoudt en hoe Siip ermee omgaat.
September 22, 2026
Een gangbare, internationale praktijk
Het uitlezen van de chip voor een echtheidscontrole gebeurt al jaren, door zowel publieke als private organisaties. Banken doen het bij het activeren van hun app en bij het op afstand klant worden. De DigiD-app leest de chip uit voor de ID-check. De Koninklijke Marechaussee doet het bij de geautomatiseerde grenspassage. De RDW biedt er een eigen app voor aan om de echtheid van een rijbewijs te controleren en ook de Sociale Verzekeringsbank en diverse gemeenten maken er gebruik van. Daarnaast ken je het misschien van het inchecken bij een hotel of als je een auto of deelscooter huurt. Siip vormt hierop geen uitzondering en past dezelfde beproefde methode toe.
Die methode heet passieve authenticatie en is vastgelegd in de internationale standaard ICAO 9303 (voor paspoort en identiteitskaart) en ISO/IEC 18013-3 (voor het rijbewijs). Bij deze controle wordt de digitale handtekening geverifieerd die de uitgevende overheid over de gegevens in de chip heeft gezet. Daarmee staat vast dat het document echt is en dat de inhoud niet is gewijzigd. Het is geen ontwerpkeuze van Siip, maar een verplicht beveiligingsmechanisme dat de integriteit van de chip als geheel controleert.
Waarom dit nu in de belangstelling staat
Door de introductie van Persoonlijke Digitale Toegang bij betaald voetbalorganisaties staat het onderwerp momenteel in de aandacht. Privacy is een groot goed en een kritische benadering is daarom niet meer dan terecht. Het is belangrijk om correcte en duidelijke informatie te krijgen.
Hoe Siip de echtheidscontrole uitvoert
De echtheidscontrole vindt plaats bij de registratie, voordat er een account op de telefoon wordt aangemaakt dat vervolgens wordt gebruikt voor Persoonlijke Digitale Toegang. Voor die echtheidscontrole worden de gegevens in de chip als één geheel geverifieerd. De uitgevende overheid heeft één digitale handtekening over alle gegevens samen gezet. De controle kan alleen vaststellen dat het document echt is door die handtekening over het complete geheel te verifiëren. Je kunt er niet een paar velden uit kiezen en de rest weglaten. De echtheid zit in het geheel, niet in de losse velden.
De echtheidscontrole gebeurt op een server, omdat de echtheid van een document niet betrouwbaar op de telefoon zelf kan worden vastgesteld. Het is een vluchtig proces. Na de echtheidscontrole blijven er geen documentgegevens achter: deze worden vernietigd. Er is geen opslag, geen logging en geen caching van de ruwe chipgegevens. Dit is onafhankelijk technisch vastgesteld.
Gegevens op je mobiel
Wat overblijft, is een kleine set alleen noodzakelijke gevalideerde gegevens: voornaam, achternaam, geboortedatum en pasfoto. Die worden versleuteld bewaard in de kluis op de telefoon van de gebruiker zelf, onder diens eigen controle. De voetbalorganisatie ontvangt deze vier gegevens pas op het moment dat iemand een ticket accepteert en alleen met toestemming van de gebruiker. Achtentwintig dagen na het evenement worden ze automatisch verwijderd. Het BSN ontvangt de club op geen enkel moment.
Oudere documenten met BSN
In de chip van oudere documenten heeft de overheid het burgerservicenummer (BSN) opgenomen. Dat gaat om een klein en uitfaserend deel van de documenten die in Nederland in omloop zijn: paspoorten die vóór 31 augustus 2021 zijn uitgegeven en identiteitskaarten van vóór 1 augustus 2021. Bij nieuwere paspoorten en identiteitskaarten komt het BSN niet meer in de chip voor en bij het rijbewijs heeft Siip ingeregeld dat de gegevensgroep waarin het BSN staat, niet wordt uitgelezen.
Bij de oudere documenten waarin het BSN nog in de chip staat, loopt dat nummer tijdens de echtheidscontrole onlosmakelijk een fractie van een seconde versleuteld mee, uitsluitend om vast te stellen dat het document echt is. Het wordt daarbij niet als afzonderlijk gegeven uitgelezen, niet gebruikt, niet gekoppeld en niet bewaard. De landsadvocaat Pels Rijcken heeft geoordeeld dat deze werkwijze voldoet aan wet- en regelgeving. Wie toch liever heeft dat het BSN in het geheel niet meeloopt, kan zich registreren met een nieuwer document of met een rijbewijs. De fandesk van de club kan helpen hoe om te gaan met oudere documenten.
Onafhankelijk getoetst, met positief resultaat
De werkwijze van Siip is onafhankelijk beoordeeld, zowel juridisch als technisch, in opdracht van Sportinnovator, onderdeel van het Ministerie van VWS, en de KNVB.
Advocatenkantoor Pels Rijcken voerde een juridische privacyanalyse uit en komt tot de conclusie: “Wij zien geen wezenlijke juridische problemen, wel doen wij enkele aanbevelingen.” Die aanbevelingen, onder meer om gebruikers met een ouder document vooraf te informeren over de kortstondige verwerking van het BSN, neemt Siip over.
Parallel daaraan voerde The S-Unit een onafhankelijk technisch assessment uit. Daarin is bevestigd dat de echtheidscontrole dubbel versleuteld plaatsvindt, dat vervolgens alleen voornaam, achternaam, geboortedatum en pasfoto decentraal in de wallet van de gebruiker worden opgeslagen en dat de via de NFC-chip uitgelezen gegevens na de controle per direct worden vernietigd.
Over het BSN stelt The S-Unit vast dat dit “niet wordt opgeslagen in een database of verwerkt in hashwaardes” en “niet wordt gebruikt als identificatienummer”.
Naar de toekomst
Siip is voorbereid op de toekomst. Regie over de eigen gegevens, dataminimalisatie, privacy-by-design en security-by-design blijven daarbij de uitgangspunten. We staan er altijd voor open om dit nog verder te verbeteren.
